Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Фабио Каннаваро дўстлик учрашувида Саудия Арабистони устидан ғалабадан (2:1) кейинги матбуот анжуманида иштирок этди ва журналистларнинг саволларига жавоб берди.

«Россия ва Саудия Арабистонига қарши ўйинлар ҳар хил бўлди»
Аввало, Каннаваро Россияга қарши мағлубиятдан кейин Саудия Арабистони устидан қозонилган ғалабанинг аҳамиятини таъкидлади:
– Мен ўз футболчиларим ва бу ғалаба учун жуда хурсандман. Россия терма жамоасидан аламли мағлубиятдан кейин, биз яхши ўйин кўрсатганимизга қарамай, учрашув охирида натижани бой берганимизда, жамоада маълум бир тушкунлик сезилган эди.
Бир қатор жиддий кадрлар йўқотишларига қарамай, мен йигитлардан майдонда яхлит жамоа сифатида ҳаракат қилишни сўрадим. Улар ҳақиқатан ҳам ҳақиқий жамоа каби ўйнашди ва Осиёнинг энг кучли терма жамоаларидан бирини мағлуб этишга муваффақ бўлишди. Биринчи таймда биз ажойиб футбол намойиш этдик.
Рақиб ўйинчиси майдондан четлатилгандан кейин ҳам футболчиларимиз яна суръатни пасайтириб юборишди. Бу ҳолат биринчи марта эмас. Шунинг учун баъзан мен сон жиҳатдан устун бўлишдан кўра, тенг таркибда ёки ҳатто камчиликда ўйнашни афзал кўраман.
Жамоа камчиликда қолганда, футболчилар кўпроқ характер ва ўзини бағишлашни намоён қилади. А рақамли устунликка эга бўлганда, кўпинча жуда бўшашиб ҳаракат қила бошлайди.
Мен рақиб даражасини тушунар ва ҳатто ўн киши бўлиб қолганда ҳам Саудия Арабистони хавфли вазиятлар ярата олишини билардим. Шунинг учун чизиқ бўйида бироз асабийлашдим ва ўйинчиларимни тезлаштиришга ҳаракат қилдим.
Шунга қарамай, мен футболчилардан мамнунман. Улар барчаси курашди ва охиригача бор кучини берди, бу ғалабага тўлиқ лойиқ бўлишди.

– Россияга қарши ўйинда ҳам, Саудия Арабистонига қарши учрашувнинг иккинчи бўлимида ҳам Ўзбекистон терма жамоаси маълум бир пайтда суръатни сезиларли даражада пасайтирди. Бу қонуниятми ёки шунчаки тасодифми?
– Россия ва Саудия Арабистонига қарши ўйинларнинг иккинчи таймлари бир-бирига мутлақо ўхшамайди. Бироқ бу учрашувда асосий сабаб рақиб футболчисининг майдондан четлатилиши бўлди.
Тушунасизми, жамоа камчиликда қолганда, унинг ҳар бир ўйинчисининг мотивацияси икки баравар ортади. Футболчилар ўзини кўрсатишга, шеригининг йўқлигини қоплашга ва янада жадал ҳаракат қилишга интилади. Аксинча, сон жиҳатдан устунликка эга жамоадан ақлли ва сабрли ўйин, шунингдек тўп назорати талаб қилинади.
Мураббий сифатида менга рақиб ўн киши бўлиб қолганда унча ёқмайди. Бундай вазиятларда футболчилар ғалаба аллақачон қўлларида, деб ўйлаб қолишлари мумкин, бу эса жуда хавфли вазиятни юзага келтиради.
Лекин биз учун ғалаба қозониш муҳим эди. Агар Россия ва Саудия Арабистонига қарши икки учрашувни таҳлил қилсак, етарлича яхши шаклланган жамоани кўриш мумкин.
Иккала ўйинда ҳам биз ўйин боришини назорат қилишга интилдик, ҳужумда кўп ижобий ҳаракатлар қилдик, олдинга силжишга ва рақиб чизиқлари орасида очилишга ҳаракат қилдик.
Энг муҳими – мен келганимдан бери биз ҳар қандай рақибга қарши, унинг даражасидан қатъи назар, ўз футболимизни ўйнашга интиламиз.
Аввалроқ Ўзбекистон терма жамоаси эҳтиёткорроқ услубга амал қилар, асосий эътиборни ҳимояга қаратар ва ўз фурсати келишини кутар эди.
Лекин менга бундай футбол ёқмайди. Мен жамоам ўйинни назорат қилиб, имкон қадар кўпроқ хавфли вазиятлар яратишини хоҳлайман.
«Терма жамоа бош мураббийи ўз футболчиларини соғиниб қолди»
– Ўтмишда сиз ажойиб ҳимоячи бўлгансиз ва катта тажрибага эгасиз. Нега бизнинг ҳимоямиз ҳали ҳам қўпол хатоларга йўл қўймоқда, айниқса марказий ҳимоядаги асосий етакчилар йўқ бўлганда? Бу муаммоларни бартараф этиш учун етакчи футболчиларнинг қайтиши шартми ёки вазиятни тизимли иш орқали тузатиш мумкинми?
– Миллий жамоанинг бош мураббийи бўлиб ишлаш осон эмас, чунки сен ўз футболчиларингни соғиниб қоласан. Уларни ҳар куни машқ қилдиргинг келади, лекин миллий жамоада бундай имконият йўқ.
Бизда майдонда бирга мунтазам ишлаш ва хатоларни тузатиш учун жуда кам вақт бор.
Шунинг учун ҳар бир йиғинда мен футболчиларга ўз тажрибамдан имкон қадар кўпроқ беришга ҳаракат қиламан. Лекин бунинг учун вақт керак. Агар у кўпроқ бўлса, мен ўйинчиларга анча кўпроқ бера олардим.
Энг кўп мени қувонтирадигани шуки, бизнинг ҳимоячиларимиз ҳақиқатан ҳам ўрганишни хоҳлашади. Уларда ривожланиш ва янги билимлар олиш учун улкан хоҳиш бор.
Ҳимоячи ўйинчи учун энг муҳим сифат — жисмоний куч ҳам, юқори тезлик ҳам эмас, балки диққатни жамлашдир.
Ҳимоячи бир сонияга ҳам диққатни йўқотмаслиги керак. У фикр юритиши, майдондаги вазиятни тўғри баҳолаши ва қачон шеригини суғурта қилиш, қачон прессингга чиқиш, қачон эса тўпни жарима майдонидан узоқроққа тепиб юбориш кераклигини тушуниши шарт. Айнан шу жиҳатлар устида ишлашни давом эттиришимиз зарур.

– Сиз терма жамоа бош мураббийи этиб тайинланганингиздан бери бир йил ва бир ой ўтди. Сиз аллақачон битта ўзгаришни қайд этдингиз: Сречко Катанец даврида жамоа кўпроқ ҳимоядан ўйнаб, минимал устунликни сақлаб қолишга ҳаракат қиларди, сиз келганингиздан бери эса биз янада ҳужумкор футболни кўряпмиз, бу эса бизга жуда ёқади. Шу вақт ичида яна қандай ўзгаришлар бўлди? Ноябрь йиғини якунлари бўйича нимадан мамнун бўлдингиз ва яна нима устида ишлаш керак?
– Агар бартараф этиш керак бўлган камчиликлар ҳақида гапирсак, биринчи навбатда бизга якка хатолар сонини камайтириш керак.
Масалан, бизнинг ҳимоячилар баъзан мутлақо оддий вазиятларда тўпни йўқотиб қўяди. Таянч яримҳимоячилар тўпни қабул қилишдан олдин ҳам майдондаги вазиятни яхшироқ баҳолаши, атрофга қараб олиши ва қайси қарорни олдиндан тушуниб олиши керак.
Қанот ҳужумчилари, ўз навбатида, рақибни бирга-бир ўйинда алдашдан қўрқмаслиги керак.
Шунинг учун футболчиларнинг индивидуал сифатлари устида ҳали кўп ишлашимиз керак.
Шу билан бирга, мен келганимдан бери жамоага бир нарсани доим такрорлаб келаман: агар биз ягона бутунлик сифатида ҳаракат қилсак, ҳар қандай рақибга муносиб қарши тура оламиз ва исталган жамоага гол ура оламиз.
Албатта, ғалаба қозониш муҳим. Мен ҳам ютишни яхши кўраман. Лекин баъзан ютқазмаслик ҳам муҳимлигини тушуниш керак.
Жамоа бўлиб фақат ғалаба учун ўйламасдан олдинга ташланиб кетиш мумкин эмас. Бундай тушунча тажриба билан келади.
Ҳозир жамоамиз таркибида ўйин амалиёти олаётган ва тажриба тўплаётган кўплаб ёш футболчилар бор.
Шунга ўхшаш тажрибани фақат кучли миллий терма жамоаларга қарши ўйинларда орттириш мумкин.
Мен илгари ҳам бир неча бор айтганимдек, ўртоқлик учрашувларида натижа мен учун биринчи ўринда турмайди. Энг муҳими — ёш футболчиларга топ-термаларга қарши ўйнаш имкониятини бериш, чунки айнан шундай ўйинларда улар ўсади ва ривожланади.
«Мен Норчаевга ачинаман, Эсановнинг даражасини кўряпман»
– Элдор Шомуродов йўқлигида Хусайн Норчаев ўз имкониятини олди, Шерзод Эсановни эса сиз кутилмаган позицияда ишлатдингиз – икки ҳужумчи ортида, ва у дубль қайд этди. Уларнинг ҳаракатларини ва бу тактик қарорни қандай баҳолайсиз?
– Тан олиш керак, мен Хусаин Норчаевга бироз ачиндим, чунки у майдонда бор кучини сарфлади, жуда кўп югурди ва ўзи учун оғир бўлган ўйинда жамоа учун охиригача курашди. Унга фақат гол етишмади.
Шерзод Эсановга келсак, бу футболчи билан илк учрашувдаёқ мен дарҳол унинг қандай имкониятларга эга эканини англадим.
Бу универсал ўйинчи, у майдон марказида ҳам, деярли бошқа исталган позицияда ҳам ҳаракат қила олади.
Бу ўйинда биз икки ҳужумчи билан янги тактик схемадан фойдаланишга қарор қилдик ва Шерзодни уларнинг ортига жойлаштирдик. Шунинг ҳисобига унда ҳужумларга қўшилиш учун кўпроқ имконият пайдо бўлди.
Мен жамоамиз фақат битта ўйин тизимигагина боғлиқ бўлишини хоҳламайман. Биз футболчиларнинг индивидуал фазилатларидан келиб чиқиб, турли тактик схемаларда эркин ҳаракат қила олишимиз керак.
Фабио Каннаваро кеча Ўзбекистон терма жамоаси бошқарувидаги 16-ўйинини ўтказди ва олтинчи ғалабани қўлга киритди.
Шунга қарамай, Каннаварода терма жамоада ишлаган даврида ғалаба ва мағлубиятлар бўйича салбий баланс сақланиб қолмоқда (6 ғалаба – 8 мағлубият). Терма жамоанинг ғалаба ва мағлубиятлар бўйича салбий баланси бўлган сўнгги бош мураббийи Ханс-Юрген Геде бўлиб, у узоқ 2005 йилда учта ўйиндан бирортасида ҳам ғалаба қозона олмаган, аммо иккитасида мағлуб бўлган.
Лекин шу билан бирга Каннаварода — терма жамоа тарихидаги рақиблар даражаси рекорд даражада. Каннаваро қўл остида Ўзбекистон терма жамоаси рақибларининг ФИФА рейтингидаги ўртача ўрни — 40. Солиштириш учун: Эктор Купер даврида ўртача рақиб тахминан 65-ўринда бўлган, Сречко Катанец даврида эса — 78-ўринда.













