Futbolchi Abdukodir Xusanovning biografiyasi

Toshkentlik himoyachi «Bunyodkor» akademiyasi va belarusning «Energetik-BGU» jamoasidan oʻtib, «Manchester City» yulduzi va Angliya Premer-ligasi tarixidagi Oʻzbekistondan chiqqan ilk futbolchi maqomiga erishdi. TCA Sport Abduqodir Husanovning biografiyasini hikoya qiladi.

Abdukodir Xusanov / Foto: Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi
Abdukodir Xusanov / Foto: Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi

Xusanovning tarjimai holi tugʻilgan sanasi bilan ham noodatiy. Abduqodir Hikmatjon oʻgʻli Xusanov Toshkentda kabisa yilida tugʻilgan: 2004 yil 29 fevral. Rasmiy ravishda u tugʻilgan kunini faqat toʻrt yilda bir marta nishonlaydi.

Abdukodir Xusanov / Oʻyinchining shaxsiy arxividan olingan foto
Abdukodir Xusanov / Oʻyinchining shaxsiy arxividan olingan foto

Futbolni Xusanov «meros boʻyicha» oʻynay boshlagan. Uning otasi Hikmatjon Hashimov Oʻzbekiston terma jamoasida oʻynagan.

Abdukodir Xusanov otasi bilan / Oʻyinchining shaxsiy arxividan olingan foto
Abdukodir Xusanov otasi bilan / Oʻyinchining shaxsiy arxividan olingan foto

Bu yerda Abduqodir nega otasining familiyasini olib yurmasligi haqida savol tugʻilishi mumkin. Javob — oʻzbek anʼanasi. Otalar farzandlariga bobosi sharafiga familiya berishlari mumkin. Abduqodirning bobosining ismi Xusan boʻlgan, shuning uchun otasi unga Xusanov familiyasini bergan. Koʻrib turganimizdek, bu anʼana hanuzgacha Oʻzbekistonda mashhur.

Abdukodir Xusanov futboldagi ilk qadamlarini mamlakatdagi eng yaxshi akademiyalardan biri hisoblangan “Bunyodkor” klubida qoʻydi. Oʻzbekiston tashqarisida “Bunyodkor” eng avvalo braziliyalik va jahon futboli afsonasi Rivaldo bilan mashhur, u 2008 – 2010 yillarda klub safida oʻynab, 72 oʻyinda 42 gol urgan. Ammo agar Rivaldo “Bunyodkor”da zavq uchun oʻynagan boʻlsa, Xusanov bu yerda haqiqiy maktabdan oʻtdi va yetti yoshidan boshlab oʻzidan katta raqiblarga qarshi oʻynashga oʻrganib bordi.

«Oʻsha paytdayoq uning tezligi juda zoʻr edi – u hatto oʻzidan bir-ikki yosh katta boʻlganlarni ham ortda qoldira olardi, – deb hikoya qilgan “Siti” saytiga bergan intervyusida Abdulkodirning birinchi murabbiyi Sergey Chigodaev. – Futbolda tezlik juda muhim. Bu tugʻma narsa. Tezlik yo bor, yoʻq. Tezlikni mashgʻulotlar bilan yaxshilash qiyin».

Kodir, oʻzini oʻzi ataganidek, Xusanov bir necha yil davomida oʻzidan katta futbolchilarga qarshi oʻynadi. U 2002 – 2003 yillarda tugʻilgan futbolchilardan tuzilgan jamoalarda toʻp surdi, garchi oʻzi 2004-yilda tugʻilgan boʻlsa ham. Chigodayevning eslashicha, Kodir ozgʻin edi, ammo tezda chiniqib ketdi. Uning boshqa iloji yoʻq edi, chunki u har doim jamoadagi eng yosh futbolchi boʻlardi.

Qattiq maktabdan oʻtib, Xusanov professional futbolchiga aylandi. Boʻyi 186 sm boʻlgani uchun uning asosiy pozitsiyasi — markaziy himoyachi, ishchi oyogʻi esa — oʻng. Zarurat tugʻilganda u himoyaning oʻng tomonida ham oʻynay oladi.

17 yoshida Xusanov Belarusning «Energetik-BGU» klubiga yoʻl oldi. U yerda bir yil davomida mashq qildi va faqat oʻrtoqlik oʻyinlarida maydonga tushdi, 18 yoshga toʻlishini kutdi, 2022 yil mart oyida esa «talabalar» safida debyut qildi («Energetik-BGU»ning laqabi).

Belarus bosqichi Xusanovni chiniqtirdi. Abdulkodir britan gazetasi «Guardian»ga bergan intervyusida eslagan edi:

«Belarusda ota-onamdan uzoqda boʻlish men uchun ogʻir edi. Koʻpincha mashgʻulotlar kuniga uch marta oʻtar edi. Qishda kuchli qor yogʻsa, biz maydonni oʻzimiz tozalab, keyin mashq qilardik».

Abdukodir Xusanov

Abdukodir darhol jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi va oʻzining ilk mavsumida 30 ta oʻyindan 27 tasida maydonga tushdi: u deyarli har doim boshlangʻich tarkibda maydonga tushar va oʻyinlarni toʻliq oʻynardi. Shu vaqt ichida u uchta gol urdi va toʻrtta golli uzatma berdi — markaziy himoyachi uchun yomon boʻlmagan statistika.

Abdukodir Xusanov / Foto: «Energetik-BGU»
Abdukodir Xusanov / Foto: «Energetik-BGU»

Husanovning faoliyatidagi belarus davri bilan bogʻliq muhim bir tafsilot bor. 18 yoshida Oʻzbekistondan kelgan legioner penaltilar va jarima zarbalarini tepardi. Himoyachi uchun bu nafaqat texnika, balki jamoaning ishonchi va uning futbolchilar orasidagi obroʻsidan ham dalolat beradi.

2022 yil yozida Xusanov Oʻzbekistonning 20 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasiga chaqiruv oldi. Bungacha u faqat Oʻzbekistonning 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoasida oʻynagan edi, 2023 yil mart oyida esa kutilmaganda FIFA U-20 Osiyo Kubogida mezbon Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasining yetakchilaridan biriga aylandi.

U barcha oʻyinlarda maydonga tushdi va jamoaga turnirni yutishda yordam berdi, va, eʼtiborlisi, bularning barchasi uning kattalar futbolidagi ilk klubi boʻlgan «Bunyodkor»ning uy stadionida yuz berdi.

Ikki oy oʻtgach, Xusanov Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi bilan birga yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatiga yoʻl oldi. Dastlab u Indoneziyada oʻtkazilishi kerak edi, biroq turnir Argentinaga koʻchirildi, Oʻzbekiston esa yangi mezbonlar ham kirgan guruhga tushdi.

Abdukodir Xusanov / Foto: FIFA
Abdukodir Xusanov / Foto: FIFA

Yevropa klublaridan kelgan skautlar mezbon mamlakat futbolchilarini, masalan, Maksimo Perrone, Valentin Karboni va Matias Sule kabi oʻyinchilarni koʻrish uchun kelishdi. Ammo aynan yosh Xusanov oʻzbeklar 2:1 hisobida yutqazgan oʻyinda ularning eʼtiborini tortdi. Xusanovdan fransuzning «Lans» klubi skauti, shuningdek «Manchester Yunayted» vakili va yana bir nechta boshqa yevropa klublari vakillari ham hayratda qoldi.

Jahon chempionati 20 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasida yakunlanganidan bir necha hafta oʻtib, Abdukodir Xusanov «Lans»ga oʻtdi. Taqdimotda klubga «Osiyodan kelgan jilovlanmagan isteʼdod» oʻtayotgani aytildi. Transfer summasi 100 000 yevroni tashkil etdi — nisbatan kichik summa boʻlib, fransuz klubi uchun nihoyatda muvaffaqiyatli sarmoyaga aylandi.

«Lans»ning bosh murabbiyi Frank Ez Abduqodir haqida shunday degan:

«Biz Xusanovni sinchiklab oʻrgandik. Meni hayratga solgani shuki, u goʻyo 19 yoshda emas, 25 yoshda boʻlgandek koʻrinardi va oʻynardi. U oʻzini tayyor, yetuk futbolchi kabi tutardi. Biz uning mashgʻulotlarda nimalarga qodirligini ham koʻrdik. U bizni texnik mahorati va jismoniy kuchi bilan hayratda qoldirdi. Bizda boshqa yosh futbolchilar ham bor, ammo Xusanov har doim xotirjamligi bilan ajralib turardi».

«Lans» bosh murabbiyi Frank Ez

The Athletic bunga raqamlarni ham qoʻshdi: 900+ daqiqa oʻynagan Liga 1 markaziy himoyachilari orasida Xusanov toʻpni olib qoʻyish boʻyicha yetakchi boʻldi — 90 daqiqada 2.4, shuningdek, havo duellarining 69% ini yutdi.

«Lans»da Kodir oʻzining ilk mavsumida 15 ta oʻyin oʻtkazdi. U asosiy tarkibning doimiy futbolchisi emas edi, ammo maydonga tushganda oʻziga ishongan holda oʻynardi va taassurot qoldirgan fransuz sport jurnalistlari uni bir necha bor turning ramziy terma jamoasiga kiritishdi.

Xulosa qilib aytganda, Xusanovning faoliyatini 2023 yil tubdan oʻzgartirdi:

  • mart oyida u Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasi tarkibida Osiyo chempioni boʻldi;
  • may oyida 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi;
  • iyun oyida asosiy terma jamoa safida debyut qildi; iyul oyida «Lans»ga oʻtdi;
  • va noyabr oyida Chempionlar ligasida maydonga tushgan eng yosh oʻzbek futbolchisi boʻldi.

2024 yil yozida Xusanov «Lans»ning boshlangʻich tarkibidagi muhim futbolchiga aylandi va yana voqealar zanjiri uning foydasiga shakllandi. Avstriyalik himoyachi Kevin Danso «Roma»ga oʻtishga juda yaqin edi, biroq sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar sabab transfer amalga oshmay qoldi. Natijada Danso «Lans»ga qaytdi, ammo davolanishdan oʻtayotgani uchun oʻynay olmasdi. Xusanov hali nisbatan tajribasiz edi, lekin murabbiyning ishonchiga sazovor boʻlgan edi — va uni oqladi.

Abdukodir Xusanov / Foto: FK «Lans»
Abdukodir Xusanov / Foto: FK «Lans»

2024 yil oktabr oyida Xusanov Liga 1ning eng yaxshi yosh oʻyinchisi deb topildi. Va 2024/25 mavsumining birinchi qismi natijalariga koʻra u Liga 1 mavsumining ramziy terma jamoasiga kiritildi. Ajablanarlisi shundaki, u atigi 16 ta oʻyin oʻtkazib, ularda bitta golli uzatma berdi.

Oʻsha paytga kelib u allaqachon «Manchester City» eʼtiborida edi, ular 2025 yilning yanvar transfer oynasida tezkor harakat qilib, boshqa koʻplab qiziqqan klublarni ortda qoldirdi va bu allaqachon nihoyatda uzoqni koʻzlagan bitimdek koʻrinmoqda.

20 yanvar 2025 yilda «Siti» Xusanov bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Klub shartnoma 2029 yil yozigacha moʻljallanganini maʼlum qildi, Sky Sports esa kelishuvda yana bir mavsumga, 2030 yil iyunigacha uzaytirish opsiyasi borligini aniqlashtirdi. Xusanov 45-raqamni tanladi va darhol tarixga kirdi: Oʻzbekiston APLda taqdim etilgan 126-mamlakat boʻldi.

Abdukodir Xusanov «Manchester City»dagi taqdimotda / Foto: «Manchester City» FK
Abdukodir Xusanov «Manchester City»dagi taqdimotda / Foto: «Manchester City» FK

Xusanov klubda atigi 5 kun boʻlganida, Pep Gvardiola uni 2025 yil 25 yanvarda «Chelsi»ga qarshi boshlangʻich tarkibda maydonga tushirdi.

U atigi 20 yoshda edi, va uning asosiy jamoaga tez koʻtarilishi qisman himoyachilar yetishmasligi bilan bogʻliq edi. Aslida, Pep Gvardiolada maydonga yosh futbolchini tushirishdan boshqa iloj qolmagandi, chunki oʻsha paytga kelib u klub safida oliy darajada atigi 31 ta oʻyin oʻtkazgan va ingliz tilini deyarli bilmas edi.

«Siti» safidagi debyuti haqida Xusanov, albatta, unutishni afzal koʻrardi. Oʻyin boshlanganidan uch daqiqadan kamroq vaqt oʻtib, u toʻpni boshi bilan orqaga, oʻz darvozaboni Ederson tomonga noqulay tarzda uzatib yubordi. Nikolas Jekson toʻpni olib qoʻydi, Noni Maduekega uzatma berdi — va «Chelsi» 1:0 hisobida oldinga chiqib oldi.

Abdukodir Xusanov «Chelsi»ga qarshi oʻyinda / Foto: APL
Abdukodir Xusanov «Chelsi»ga qarshi oʻyinda / Foto: APL

Bir daqiqadan soʻng, Premer-ligada oʻyin oʻtkazgan tarixdagi birinchi oʻzbek futbolchisi muvaffaqiyatsiz tarzda toʻpni olib qoʻyishga urindi va sariq kartochka oldi.

Xusanovga faqat achinish qolardi, ammo bu oʻyin davomida u oʻziga qoyil qolishga majbur qildi. Omadsiz boshlanishdan keyin himoyachi-debyutant «choʻkib ketmadi», buzilmadi, xatolar qilishni toʻxtatdi va 54 daqiqada «Siti» muxlislarining olqishlari ostida almashtirilib maydonni tark etdi.

Bir haftadan soʻng Toshkentlik himoyachi «Arsenal»ga qarshi oʻyinda zaxirada qoldi, bu oʻyinda «Siti» magʻlub boʻldi. Yana bir haftadan keyin u «Leyton Orient»ga qarshi ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushdi va atigi 11 daqiqadan soʻng «Siti» safidagi ilk golini urdi. Besh haftadan soʻng Xusanov munosib ravishda «Siti» muxlislari tomonidan oyning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Bunga asos bor edi: yangi futbolchi Mo Salah, Aleksandr Isak, Son Xyn Min va Kris Vud kabi nomdor yulduzlarga qarshi ajoyib oʻyinlar seriyasini namoyish etdi.

Xusanov ushbu mukofot tarixida rekord miqdorda ovoz toʻpladi va ovoz berishda Erling Holand hamda Yoshko Gvardiol kabi yulduzlarni ortda qoldirdi.

Bir yildan sal koʻproq vaqt ichida Xusanov hayratlanarli oʻsishni namoyish etdi va shahar jamoasining asosiy oʻyinchisiga aylandi. Mana uning «Manchester City» tarkibidagi statistikasi.

MavsumTurnirOʻyinlarGollarSariq kartochkalar
2025/26APL2102
2024/25APL601

«Manchester City» muxlislari eʼtirofi ham kam emas. Ular Abdulkodir Xusanovni oyining eng yaxshi futbolchisi deb uch marta tanlashdi. Muxlislar ovoz berishi yakunlariga koʻra, Oʻzbekiston terma jamoasi futbolchisi bu mukofotni 2025-yil fevral, shuningdek 2026-yil yanvar va mart oylari uchun munosib topdi.

Xusanov — yuqori joylashgan himoya chizigʻi bilan oʻynaydigan futbolga mos keladigan himoyachi. The Athletic ЧМ-2026 oldidan uni portlovchi tezlikka ega, tezkor vingerlarni quvib yetish va shu bilan birga kuchli markaziy hujumchilar bilan kurashish qobiliyatiga ega futbolchi sifatida taʼriflagan. «Siti» uchun bu juda muhim: jamoa koʻpincha katta kuch bilan hujum qiladi, markaziy himoyachi esa boʻshliqdagi qarshi hujumlarni toʻxtatib qolishi kerak.

Abduqodir Husanovning «Manchester Siti» bilan ikki sovrini bor: Angliya kubogi va Liga kubogi / Foto: «Manchester Siti» FK
Abduqodir Husanovning «Manchester Siti» bilan ikki sovrini bor: Angliya kubogi va Liga kubogi / Foto: «Manchester Siti» FK

U nafaqat yuguruvchi. The Athleticʼning APL mavsumi boʻyicha tahlilida qayd etilishicha, himoyachilar orasida Xusanovning raqibning 1000 ta teginishiga nisbatan toʻp olib qoʻyish koʻrsatkichi eng yaxshilardan biri boʻlgan, yutib olingan kurashlar foizi boʻyicha esa u liga eng yaxshi futbolchilari qatoriga kirgan. Yaʼni uning kuchi — oʻylamay qilingan podkatlarda emas, balki vaziyatni oʻqiy olishida.

Kamchiliklar ham bor. U hali ham birinchi uzatmada xavfni aniqroq tanlashi, pressing ostida tempni yaxshiroq boshqarishi va erta sariq kartochkalardan qochishi kerak. Ammo 2004 yilda tugʻilgan, 2022 yilda esa hali endigina Belarusda kattalar futbolidagi faoliyatini boshlagan oʻyinchi uchun bu kechiriladi.

2026 yil yanvar oyida Pep Gvardiola «Xusa»ning oʻyinidan mamnunligini bildirdi. «Siti»ning yulduz murabbiyi taʼkidladi: Xusanovning rivojlanishi uning «aʼlo xarid» ekanini koʻrsatadi.

«Bu klub tarixidagi eng yaxshi transferlardan biri. U oʻrganishdan qoʻrqmaydi, mashgʻulotlarga jiddiy yondashadi va bor kuchi bilan ishlaydi. Qisqasi, Abduqodir – juda ishonchli oʻyinchi».

Pep Gvardiola

Xusanovning ajralib turadigan jihati — kamtarlik. Bu haqda 2025 yilda «Siti» saytiga bergan intervyusida oʻsha oʻsha Sergey Chigodaev eslab oʻtgan edi:

Xusanovda isteʼdod, mehnatsevarlik, intizom va toʻgʻri tarbiya bor. Men unga maydonda nima qilishni aytsam, u savolsiz bajarardi. Abdulkodir hech qachon bahslashmasdi, u doimo juda kamtar edi. Shu bilan birga, u maydonga chiqib, shunday oʻynardiki, goʻyo uning oyoqlari ostidan uchqunlar sachrardi! U hech qachon hech kimga yon bermasdi, hatto undan kattalarga ham. Shu butun vaqt davomida Abdulkodir muloqotda kamtar va muloyim boʻlib qoldi.

Sergey Chigodaev, Xusanovning bolalar murabbiyi

Chigodaevning soʻzlariga koʻra, Xusanovning “Lans”da oʻynagani, hozir esa “Manchester Siti”da porlayotgani uni mutlaqo oʻzgartirmagan.

2025 yil may oyida Xusanov Toshkentda uylangan. Toʻy videolarida uning turmush oʻrtogʻi Mohinurning yuzi qalin oq roʻmol bilan berkitilgan edi. Shu bilan birga, tantanada taniqli sportchilar (masalan, bokschi Bahodir Jalolov), estrada yulduzlari, blogerlar va Oʻzbekiston futbol hamjamiyati vakillari ishtirok etgan.

«City»dagi jamoadoshlar shaxsan kelishmadi, ammo ayrimlari videotabriklar yozib yuborishdi (masalan, Jek Grilish).

2026-yil mart oyida Xusanov ilk bor ota boʻldi: oʻgʻliga David deb ism qoʻyildi.

Oʻzining vatani boʻlgan mamlakatda Xusanov haqiqiy futbol yulduzidir. Uning «Siti»ga oʻtishidan soʻng klub muxlislar bazasining keskin oʻsishini qayd etdi: Oʻzbekistondan «Siti»ning YouTube-kanalidagi koʻrishlar soni bir necha baravar oshdi, Toshkentda rasmiy muxlislar klubi paydo boʻldi, Oʻzbekistondan hospitality-xizmatlariga bron qilishlar esa toʻqqiz baravar koʻpaydi.

Abdukodir Xusanov / Foto: FK «Manchester Siti»
Abdukodir Xusanov / Foto: FK «Manchester Siti»

Futbolchining Instagramʼdagi rasmiy akkauntiga ikki milliondan ortiq odam obuna boʻlgan.

2023 yil yozida Abdulkodir Oʻzbekiston terma jamoasiga ilk chaqiruvini oldi. Ummonga qarshi debyutidan soʻng u deyarli darhol boshlangʻich tarkibda mustahkam oʻrnashib oldi va jahon chempionatiga qadar oʻz mamlakati uchun 26 ta oʻyin oʻtkazdi.

Oʻzbekiston terma jamoasi uchun Xusanov shunchaki istiqbolli himoyachi emas, balki avlodning yuzi. Uning mamlakat tarixidagi ilk jahon chempionatiga qaydnomadagi oʻrni shubha uygʻotmadi.

2026-yilgi Jahon chempionatida Oʻzbekiston K guruhidan Kolumbiya, Portugaliya va Kongo DR bilan tushdi va uchala oʻyinda ham magʻlub boʻldi: Kolumbiyaga 1:3, Portugaliyaga 0:5 va Kongo DRga 1:3.

Xusanovning maydonda jangovar xarakteri bor, ammo maydon tashqarisida u sokin va kamtar. «Manchester City» muxlislari allaqachon uning istiqbolli karyerasining boshlanishiga guvoh boʻlishdi.

Futbolchi Abduqodir Xusanov haqida tez-tez beriladigan savollar

Futbolchi Abduqodir Xusanov necha yoshda?
Abduqodir Xusanov 22 yoshda. Futbolchining tugʻilgan sanasi — 2004-yil 29-fevral.
Futbolchi Abduqodir Xusanov qaysi klubda oʻynaydi?
Futbolchi Abduqodir Xusanov ingliz klubi «Manchester Siti» va Oʻzbekiston terma jamoasi safida oʻynaydi. U himoyachi pozitsiyasida harakat qiladi.
Futbolchi Abduqodir Xusanovning transfer qiymati qancha?
Transfermarkt maʼlumotlariga koʻra, 2025-yil yanvarida Xusanov «Lans»dan «Manchester Siti»ga 40 mln yevro evaziga oʻtdi (bonuslar hisobga olinganda — taxminan 50 mln yevro). 2026-yil iyun holatiga koʻra, Transfermarkt boʻyicha himoyachining bozor qiymati — 50 mln yevro.
Futbolchi Abduqodir Xusanov uylanganmi?
Ha, 2025-yil may oyida Xusanov Toshkentda Mohinurga uylangan. Toʻy videolarida uning yuzi qalin oq roʻmol bilan berkitilgan edi. 2026-yil mart oyida juftlikning oʻgʻli David tugʻildi.
Izohlar
Izohlar yoʻq. Birinchi boʻling!